Gratis Dienstverlening

Nieuwsbrief

Wilt u op de hoogte blijven?Nieuwsbrief

Linked-In

Meediscussiëren op LinkedIn? LinkedIn

Projecten Databank

Welke Bouwregie projecten zijn er in Nederland? Projecten Databank

'Naar Een Aardgasvrij Nederland': “Parijs gaan we alleen halen als we ons beter weten te organiseren”

Over één ding zijn we het eens: we moeten van het gas af. Aardgas welteverstaan. Aardgasvrij worden draagt voor een belangrijk deel bij aan klimaatdoelen en het afbouwen van de aardgaswinning in Nederland. Om woningen en andere gebouwen programmatisch van het aardgas af te kunnen halen is samenwerking tussen o.a. gebouw- en woningeigenaren, gemeenten, netbeheerders en marktpartijen een voorwaarde.

Van fossiel naar groene brandstoffen
Nederland is momenteel grotendeels afhankelijk van fossiele brandstoffen voor de energievoorziening; de stap naar energieneutraliteit is dus groot. De realisatie van een CO2-neutrale gebouwde omgeving in 2050 vraagt om een goed uitgestippelde, langjarige en integrale strategie en het is hierbij cruciaal om niet te wachten met actie tot het grote, integrale masterplan is opgesteld. ‘Snel beginnen’ is het devies om de aardgasafhankelijkheid te reduceren. Deze transitie heeft effect op de manier waarop we wonen en leven en daarmee op veel stakeholders.

Hoe kunnen we ons huidige energiesysteem veranderen naar een fossielvrij systeem en wat betekent dat voor alle stakeholders? Welke maatregelen zijn er nodig in aanpak, gedrag, samenwerking, techniek en financiering?

Deze vragen stonden centraal in de interactieve meet-up over de transitie naar ‘aardgasvrij’ in de stad Groningen, op 27 juni 2018 georganiseerd door BouwRegieNetwerk in samenwerking met Gemeente Groningen, BuildinG, Procap, Royal HaskoningDHV, Lopster Energiecoöperatie en het TransFuture Festival. Aan de hand van actuele praktijkvoorbeelden en interactieve, pragmatische discussies pakten we het thema ‘Naar een aardgasvrij Nederland’ bij de kop vast. Praktijkdeskundigen kwamen tijdens deze bijeenkomst samen om ‘best practices’ en handvatten met elkaar te bespreken.

Praktijkcases: centraal stonden de ervaringen van bewoners en praktijkdeskundigen die aan de hand van cases antwoord gaven op vragen als:

  • Wat zijn de belangrijkste uitdagingen en ontwikkelingen in de transitie naar een aardgasvrij Nederland?
  • Welke oplossingen liggen klaar en zijn noodzakelijk en wat zijn de do’s en don’ts?
  • Duurzaam verwarmen: hoe doe je dat?
  • Koken met inductie: worden we daar blij van?

Aanwezig waren o.a.:
Gemeente Groningen, Gemeente Tynaarlo, Gemeente Loppersum, LOC Zeggenschap in de Zorg, Coöperatie Groenste Buurt Noorderplantsoen, Gemeente Zuidhorn en Leek, Gemeente Ermelo, SVn, Gemeente Zuidhorn, De Kompanjie (gemeenten Veendam en Pekela), Gemeente Wierden, CVO ‘t Gooi Hilversum, RVO, Gemeente Assen, Stichting Woonconcept, Gemeente Zaanstad, Provincie Groningen, Gemeente Gouda, Rijkswaterstaat, Espria, Leefbaar Tynaarlo, Saxion Hogescholen, Gemeente Amsterdam, Gemeente Delfzijl, etc.

Van Gas Af: hoe worden we Parijs Proof?
Wat zijn de belangrijkste ontwikkelingen en uitdagingen? Op welke manier worden we samen eigenaar van de energieopgave? Wie pakt de regie? In een plenaire sessie deelden Wouter van Bolhuis (Programmamanager energie, Gemeente Groningen), Rolf Koops (Directeur, BuildinG) en Johan Duut (Energieregisseur, Procap) hun visies op de ontwikkelingen naar een aardgasvrij Nederland, de kansen die deze transitie oplvert en hoe hier volgens hen op kan worden ingespeeld. Take-aways uit deze sessie waren o.a.

  • Experimenteer: Een transitie naar een aardgasvrije regio kan alleen mogelijk worden gemaakt met gedegen onderzoek over de alternatieven van aardgas (o.a. warmtenetten, biomassa, etc.). Als gemeente dien je te experimenteren om te komen tot een werkend/optimaal energiesysteem door buurten stapsgewijs aardgasvrij te maken en de transitie in detail te bestuderen. Opgedane kennis kan als template worden gebruikt voor andere regio’s die een soortgelijke transitie moeten maken.
  • Kom tot een gezamenlijk plan: neem alle stakeholders (bewoners, woningcorporaties, het bedrijfsleven, etc.) mee om tot een gezamenlijk en uitvoerbaar plan te komen. Voorkom een valse start door plannen pas met de stakeholders te delen als het al rond en klaar is. Start in een vroeg stadium met delen.
  • Faciliteer de gebruiker te komen tot een gedegen uitvraag: Burgers moeten geholpen worden om tot een gedegen vraag te komen voor hun alternatieven. Niet alleen door het beschikbaar stellen van subsidies en het bieden van technische oplossingen. Burgers moeten ontzorgd worden zodat ze kunnen komen tot passende oplossingen door het stellen van de juiste vragen.
  • Besteed aandacht aan niet-technische oplossingen: leveranciers moeten aan de voorkant beter inspelen op de behoefte van gebruikers door niet alleen stil te staan bij de technische oplossingen aspecten. Ze moeten ook aandacht schenken aan de niet-technische aspecten van de opgave (o.a. circulariteit, woningen realiseren die maatschappelijk mee kunnen groeien, vormen van governance in samenwerking met opdrachtgevers, etc.).
  • Durf groot te denken: We beginnen vaak enthousiast met pilots, maar als we serieus gaan opschalen wordt de opgave moeilijk en onuitvoerbaar. Daarnaast vraagt de samenleving om inspraak. Maar als we bewoners één voor één gaan vragen om hun inbreng en goedkeuring zullen we nooit uit de startblokken komen. We moeten na gaan denken over hoe we mét mondige burgers (die inspraak afdwingen) toch tot oplossingen kunnen komen die opschaalbaar zijn. Denk aan oplossingen die grootschalig toegepast kunnen worden, bijv. waterstof. Van het gas af gaan is niet haalbaar, we moeten wel een transitie maken naar de juiste vorm van gas. We hebben een diversiteit/mix aan maatregelen nodig om dit mogelijk te maken.
  • Mobiliseer bewoners: bijv. door het bieden van een gesubsidieerde energiescan. Nieuwe generaties kunnen geënthousiasmeerd worden door kinderen op scholen via lesprogramma’s energiebewust(er) te maken. Neem de voorlopers als inspiratiebron voor anderen.

Wijkbezoek en het aardgasvrij debat
Aansluitend aan het plenaire programma gingen deelnemers in subgroepen aan de slag. Ze brachten afwisselend een wijkbezoek aan de Noorderplantsoenbuurt waar ze achter de voordeur bij twee woningen mochten kijken en gingen aan de hand een zestal stellingen met elkaar in debat waarbij de centrale vragen waren: “hoe versnellen we de transitie naar een aardgasvrij Nederland, wat zijn groene alternatieven voor aardgas, wat zijn de kosten, wie draagt deze en hoe maken we de juiste, duurzame keuzes?”

Diverse stakeholders binnen de subgroepen gaven tijdens het debat hun visie op hoe iedere partij verantwoordelijkheid kan nemen om een gezamenlijke transitie naar een aardgasvrij Nederland realiseren. Oplossingen werden geboden over de rol van woningcorporaties, lokale en centrale overheden, aannemers en netbeheerders. Devies uit het debat was om niet te wachten met actie tot het grote, integrale masterplan is opgesteld. ‘Snel beginnen’ is de conclusie en één van de grote slagen is te maken door te komen tot een evenwichtige energiemix. En overheden moeten het goede voorbeeld geven, bijvoorbeeld met eigen gebouwen en werkzaamheden in buurten.

Een bundeling van de presentaties van het seminar voor deelnemers
Deelnemers aan de bijeenkomst ontvingen een bundeling van alle presentaties inclusief een document waarin een bewoner van het Noorderplantsoenbuurt, Suze van Leeuwen, inzicht geeft in hoe ze de investering in een aardvrije woning mogelijk heeft gemaakt.

Meer informatie
Heeft u interesse in of vragen met betrekking tot dit onderwerp en/of de bijeenkomst? Neem dan gerust contact met ons op. Tevens nodigen wij u graag uit zich aan te melden voor de volgende bijeenkomsten die over dit onderwerp worden georganiseerd. Meer informatie vindt u in de activiteitenagenda op BouwRegieNetwerk.nl, of stuur een e-mailbericht naar secretariaat@bouwregienetwerk.nl.

Nieuwsbrief

Schrijf u nu in en u blijft automatisch op de hoogte van de laatste ontwikkeling op het gebied van ESCo’s en energietransities.

U bent ingeschreven voor de PPS Netwerk Nederland Nieuwsbrief!