Gratis Dienstverlening

Nieuwsbrief

Wilt u op de hoogte blijven?Nieuwsbrief

Linked-In

Meediscussiëren op LinkedIn? LinkedIn

Projecten Databank

Welke Bouwregie projecten zijn er in Nederland? Projecten Databank

Met de regio & inwoners handen en voeten geven aan klimaatadaptatie

Werken aan klimaat- en ruimtelijke adaptie betekent veelal dat er intensief samengewerkt dient te worden tussen lokale, regionale en rijksdiensten om plannen en visies integraal op elkaar af te stemmen en zodoende tot een ‘slimme’ uitvoering van de plannen te komen. Echter, de belangen en regels van deze overheden zitten vaak niet op één lijn, met als gevolg dat klimaat- en ruimtelijke adaptie initiatieven niet of moeilijk van de grond komen. Hoe zet je op ‘slimme’ wijze Klimaat- en Ruimtelijke Adaptieplannen om in de praktijk zodat visie en implementatie integraal nauwer op elkaar aansluiten, niet alleen bij de start maar ook in de uitvoeringsfase? En hoe creëer je urgentie bij alle stakeholders ter bevordering van de samenwerking in het implementatieproces?

Op deze en andere vragen is antwoord gegeven tijdens de meet-up ‘Klimaatadapatatie in Actie’ georganiseerd door het BouwregieNetwerk op 22 maart 2018 in Den Haag i.s.m. Hoogheemraadschap van Delfland, APPM, Gemeente Breda en Witteveen+Bos. Aan de hand van praktijkcases en een interactieve workshop hebben verschillende partijen hun ervaringen gedeeld om zo tot nieuwe inzichten te komen en handen en voeten te geven aan het thema klimaatadaptatie en bijbehorende opgaven. Klik hier voor het programma.

Aanwezig waren o.a.: Waterschappen Delftland, Gemeente Breda, Waterschap Drents Overijsselse Delta, Ministerie van BZK, Stadswerk072, Rotterdam Stadsontwikkeling, Unie van Waterschappen, Waterweg Wonen, Hoogheemraadschap van Rijnland, Kadaster Ruimte en Advies, Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard, Provincie Noord-Holland, Provincie Limburg, Wageningen Environmental Research, Waterschap Hollandse Delta, Rijkswaterstaat, Gemeente Zaanstad, Hogeschool Rotterdam, Gemeente Amersfoort, Gemeente Delft, TU Delft Gemeente Westland, etc.

Aan de hand van interactieve discussies en workshops leerden deelnemers o.a.:
Hoe stevige bruggen te bouwen tussen samenwerkende organisaties, disciplines, sectoren en verschillende groepen stakeholders, ter bevordering van een stimulerende omgeving voor het realiseren van een klimaatadaptieve leefomgeving, concreet:

- Hoe klimaatadaptatie-strategieën regionaal te integreren.
- Hoe klimaatadaptatie-ambities te implementeren.
- Hoe optimaal samen kan worden gewerkt tussen alle stakeholders.
- Hoe een effectief samenwerkings- en uitrolmodel te ontwikkelen.
- Hoe met governance regie houden in dynamische omgevingen.
- De ‘lessons learned’ in de samenwerking tussen waterschappen en gemeenten in de afgelopen 10 jaar (hoe ze (meer) executie- en realisatiekracht organiseren).

Verdiepingsbijeenkomsten:
In de evaluatie van de bijeenkomst hebben deelnemers aangegeven behoefte te hebben aan vervolgbijeenkomsten ter verdieping van de onderstaande thema’s. De verdiepingsbijeenkomsten en Community of Practices (CoP) worden in het najaar van 2018 georganiseerd met een groep bestaande uit 15 partijen (o.a. gemeenten, rijksoverheden, provincies, waterschapinstanties, etc.). Wenst u hierbij aan te sluiten? Meld u (gratis) aan via secretariaat@bouwregienetwerk.nl (evt. met vermelding van uw eigen case). We zullen tijdens die bijeenkomsten o.a. ingaan op de volgende thema’s:

  • Integrale aanpak: Klimaatadaptatie, energietransitie en circulaire economie
  • Waterbewustwording
  • Klimaatadaptatie voor de infrastructuur
  • Overdrachtmaatregelen
  • Klimaatadaptatief Bouwen
  • Hittestress; toolkit particuliere terrein
  • Verdiepende workshop over maatregelen klimaatadaptatie
  • Bewustwording bevolking van hitte en droogte gevolgen
  • Verbinden van verschillende groepen techniek, ontwerpers, financieel
  • Burgersparticipatie (faciliteren en stimimulren)

Verslag

Met de regio handen en voeten geven aan klimaatadaptatie

De middag werd geopend met een presentatie over “de samenwerking tussen waterschappen en gemeenten” door Geert Jan Zweegman (APPM). Hij startte de discussie met vraagstukken rondom de positie van Waterschappen ten opzichte van gemeenten en burgers: “wanneer heeft een Waterschap bijvoorbeeld aan zijn zorgplicht voldaan? En moet het Waterschap veiligheid garanderen waarbij er geen enkele vorm van schade is, of mag hier meer speling in zitten?”

In dit opzicht is de samenwerking tussen Waterschappen, gemeenten en burgers door de tijd heen veel veranderd. Waar waterschappen voorheen voornamelijk een regulerende rol hadden, is dit in de afgelopen jaren in naar een faciliterende rol veranderd. De nieuwe rol legt de nadruk op co-creatie en benadrukt daarmee het belang van een goede samenwerking tussen de partijen om te werken aan een klimaatadaptieve leefomgeving.

De wijze waarop de samenwerking vorm kan worden gegeven is in de meeste opgaven vooralsnog locatiegebonden. Geert Jan attendeerde ons er daarom op dat het voordelig kan zijn om volgens het hefboomprincipe naar een gebied te kijken:

  • ga samenwerkingen aan met regionale partners die zich sterk maken voor het vraagstuk, op deze manier ontstaat er een sterk netwerk van samenwerking.

  • anneer nieuwe partijen bij een bestaand proces/netwerk worden betrokken, doorloop dan het proces van idee tot strategie telkens opnieuw. Hiervoor is het belangrijk dat de eigen organisatiestructuur adaptief is zodat het mee kan ontwikkelen om zo het maximale uit samenwerkingsverbanden te halen.

Watervasthouden Delfland

Manfred Wienhoven (Hoogheemraadschap Delfland) bood als tweede spreker inzichten op het thema klimaatadaptatie in de stad vanuit de ervaring van Hoogheemraadschap Delfland. Hij ging in op strategieën die berging van water in de publieke en private ruimte mogelijk maken. Hierin heeft Hoogheemraadschap Delfland het scenario verkend waarbij oplossingen gezocht worden op het land i.p.v. enkel in het watersysteem.

Als aanpak koos Delfland voor strategieën die op elkaar aansluiten: van meeliften naar zelf initiëren. De strategieën focussen op vragen over hoe hoog het beschermingsniveau zou moeten zijn en hoeveel we als maatschappij bereid zijn te investeren in ‘droge voeten’. Voor elke strategie is een kosten vs baten (bespaarde uitgaven in het geval van schade) analyse gemaakt op basis waarvan de haalbaarheid van maatregelen wordt beoordeeld. Het onderzoek concludeerde dat adaptatie vooral behaald dient te worden met een robuust watersysteem. Hiermee kan efficiënter gewerkt worden naar een succesvolle klimaatadaptatie door enkele grote gespecialiseerde partijen keuzes te laten maken i.p.v. meerdere individuen de verantwoordelijkheid te geven.

Impactproject Share My City

Het impactproject Share My City werd als derde en laatste behandeld door Ivar Roefs (Gemeente Breda). Het project richt zich op waterberging in de private ruimte. Gezien 70% van de grond in handen van de burger is, wordt er gepleit voor een bottom-up approach waarbij burgers worden gefaciliteerd en gestimuleerd om hun huis en grond in te zetten ten behoeve van waterberging. Op de website https://sharemycity.net/ kunnen burgers op maat advies inwinnen. Op basis van hun postcode en woonadres krijgen burgers inzicht in de voor hen geldende mogelijkheden m.b.t. waterberging, deze zijn perceel-specifiek. Met de toolbox leren burgers hoe zij kunnen bijdragen aan de waterbergingsopgave.

Interactieve workshop(s) ter behandeling van praktijkvragen en cases van deelnemers.

Na behandeling van de praktijkcases ging het seminar over in een interactieve workshop. Hierbij werd het gezelschap opgedeeld in twee groepen, rood en blauw. De rode groep richtte zich op samenwerkings- en beleidsvraagstukken, terwijl de blauwe groep zich bezighield met de inhoudelijke en technische aspecten die komen kijken bij klimaatadaptatie.

Tijdens de workshops stonden de vragen van deelnemers centraal, deze werden interactief met en door de groep beantwoord. Zo ging men bijvoorbeeld in op ontwerpstrategieën in ontwikkelingsgebieden met o.a. de vraag “in hoeverre kan er sturing worden gegeven om klimaatadaptief te ontwerpen in een ontwikkelgebied?”. Er ontspon zich een levendige discussie waarna diverse inzichten naar voren kwamen, zoals:

  • Kavelpaspoort meegeven aan ontwikkelaar
  • Extra leidraad openbare ruimte
  • Geef ruimte → Innovatie
  • Ontwikkelaar wel behoefte aan verantwoording
  • Nieuwe financieringsconstructies
  • Risico en verantwoordelijkheid bij ontwikkelaar leggen
  • Opvoeren maatschappelijke druk

Verder ging de groep in op de vraag over hoe de burger meer betrokken kan worden bij klimaatadaptief ontwerpen en bewust kan worden gemaakt van de urgentie hiervan. Voor beantwoording van deze vraag is het vooral belangrijk na te denken over de drijfveren van burgers en op basis hiervan een passende invalshoeken te kiezen (o.a. nadenken over de winstkansen voor burgers).

De blauwe groep ging in op de inhoudelijke technische aspecten van klimaatadaptatie. De besproken onderdelen werden na de workshopsessie klassikaal gepitched, waarbij de volgende vraagstukken aan bod kwamen:

  • Hoe om te gaan met hittestress
  • Het belang van een gescheiden rioolstelsel voor een grotere afvoercapaciteit.
  • De standaard inrichting ruimte publiek/privaat (moet klimaatadaptatie vanuit de overheid naar de burger verzet worden?)

Deelnemers gaven aan het seminar als leerzaam en inspirerend te hebben ervaren door vanuit de praktijk kennis en expertise met elkaar te delen, waarna er plannen voor een nieuwe verdiepingsbijeenkomst werden voorgesteld.

Meer informatie
Deelnemers aan de bijeenkomst ontvingen een bundeling van alle presentaties. Hebt u interesse in of vragen met betrekking tot dit onderwerp en/of de bijeenkomst? Neem dan contact met ons op. Meer informatie over de verdiepingsbijeenkomsten vindt u in de activiteitenagenda op bouwregienetwerk.nl of stuur een e-mailbericht naar secretariaat@bouwregienetwerk.nl.

Dit artikel is tot stand gekomen i.s.m. Jesse Dobbelsteen en Donald Böing (TU Delft).

BouwRegieNetwerk, 12 april 2018

Nieuwsbrief

Schrijf u nu in en u blijft automatisch op de hoogte van de laatste ontwikkeling op het gebied van ESCo’s en energietransities.

U bent ingeschreven voor de PPS Netwerk Nederland Nieuwsbrief!